Amcangyfrifir bod o leiaf hanner miliwn o blant yn profi rhyw fath o gam-drin rhywiol bob blwyddyn. Mae cefnogi gweithwyr proffesiynol i feddu ar y wybodaeth, y sgiliau a’r hyder i nodi ac ymateb i bryderon ynghylch cam-drin plant yn rhywiol yn hanfodol i fynd i’r afael â hyn.

Gan gefnogi ymarfer, mae Canolfan CPRh wedi creu tri adnodd newydd, pob un yn ymateb i angen y mae tystiolaeth ohono mewn ymchwil ac ymarfer i gefnogi’r gwaith o adnabod ac ymateb yn well i bryderon ynghylch cam-drin plant yn rhywiol. Yn dilyn datblygiad a mireinio dwys gan dynnu ar ymchwil, ymarfer a chyfarwyddyd proffesiynol, mae’r rhain wedi’u hadolygu’n drylwyr gan weithwyr proffesiynol aml-asiantaeth, ac arbenigwyr profiadol. Maent ar gael yn Gymraeg ac yn Saesneg.

Arwyddion a dangosyddion: Templed ar gyfer adnabod a chofnodi pryderon ynghylch cam-drin plant

Mae’r templed hwn yn helpu gweithwyr proffesiynol i gasglu’r arwyddion a’r dangosyddion ehangach o gam-drin rhywiol a chreu darlun o’u pryderon. Gallant nodi’r hyn y maent wedi’i arsylwi’n uniongyrchol yn y templed, gan ddefnyddio canllaw ymarferol sy’n seiliedig ar dystiolaeth. Mae’r templed wedi’i gynllunio i ddarparu iaith gyffredin ymhlith gweithwyr proffesiynol i drafod, cofnodi a rhannu pryderon am blentyn yn cael ei gam-drin yn rhywiol, neu blentyn sydd wedi cael ei gam-drin yn rhywiol.

Lawrlwythwch y Templed Arwyddion a Dangosyddion (PDF, 1.2MB)

Cyfathrebu gyda phlant: Llawlyfr i rai sy’n gweithio gyda phlant sydd yn, neu efallai wedi, cael eu cam-drin yn rhywiol

Yn y canllaw hwn, ein nod yw rhoi arweiniad i unrhyw un sy’n gweithio gyda phlant ar sut i siarad am gam-drin plant yn rhywiol. Mae’n egluro beth all fod yn digwydd i blant pan fyddant yn cael eu cam-drin yn rhywiol; beth sy’n eu hatal rhag siarad am eu cam-drin; a’r hyn y gall gweithwyr proffesiynol ei wneud i’w helpu i siarad am yr hyn sy’n digwydd. Mae’n dwyn ynghyd ymchwil, canllawiau ymarfer a mewnbwn arbenigol, yn cynnwys gan bobl sydd wedi goroesi camdriniaeth, er mwyn helpu gweithwyr proffesiynol i gael y wybodaeth a’r hyder i weithredu.

Lawrlwythwch y Canllaw Cyfathrebu gyda Phlant (PDF, 4MB)

Cefnogi rhieni a gofalwyr: Canllaw i’r rhai sy’n gweithio gyda theuluoedd y mae cam-drin plant yn rhywiol yn effeithio arnynt

Mae’r canllaw hwn wedi’i gynllunio i helpu gweithwyr proffesiynol i ddeall mwy am sut mae cam-drin plant yn rhywiol yn effeithio ar rieni/gofalwyr a’u plant, fel y gallant gefnogi teuluoedd yn effeithiol. Mae’n cwmpasu sefyllfaoedd lle mae plentyn wedi cael ei gam-drin yn rhywiol gan oedolyn/oedolion neu wedi profi ymddygiad rhywiol niweidiol gan blentyn arall, naill ai y tu mewn neu’r tu allan i amgylchedd y teulu. Mae’n archwilio effaith cam-drin plant yn rhywiol sy’n cael ei gyflawni mewn gwahanol gyd-destunau, a sut y gall cam-drin o’r fath effeithio ar deuluoedd yn wahanol, gan esbonio pam mae rhieni/gofalwyr angen ymateb cefnogol gan weithwyr proffesiynol, a beth mae hyn yn ei olygu. Mae’r canllaw hefyd yn rhestru adnoddau a ffynonellau cymorth ar gyfer gweithwyr proffesiynol a’r rhieni/gofalwyr y maent yn gweithio gyda nhw.

Lawrlwythwch y Canllaw Cefnogi Rhieni a Gofalwyr (PDF, 4MB)

Cefnogi ymarfer wrth fynd i’r afael â cham-drin plant yn rhywiol: Cyfres ffilm ar gyfer gweithwyr proffesiynol, gan weithwyr proffesiynol

Mae ein cyfres newydd o 12 fideo byr yn cyflwyno gwybodaeth allweddol o’r adnoddau uchod yn gyflym ac yn hygyrch. Mae wedi’i gynllunio ar gyfer unrhyw un – gweithwyr cymdeithasol, athrawon, swyddogion heddlu, gweithwyr iechyd proffesiynol, gweithwyr yn y sector gwirfoddol neu arweinwyr/gweithwyr ffydd – y mae eu rôl yn dod â nhw i gysylltiad â phlant neu eu rhieni/gofalwyr, p’un a ydynt yn newydd i’r rôl, yn dal mewn hyfforddiant neu’n brofiadol iawn.

Gellir gwylio’r gyfres yn llawn, un fideo ar y tro, neu mewn adrannau. Rydym yn argymell gwylio’r fideos ac yna cymryd mwy o amser i ddarllen a myfyrio ar yr adnoddau ysgrifenedig. Gallwch eu gwylio i gyd ar sianel YouTube Canolfan CSA.

Mae’r fideos hyn ar gael yn Gymraeg a Saesneg. Nici Evans, ein Cynghorydd Gwella Ymarfer yng Nghymru, sy’n cyflwyno’r gyfres Gymraeg. Mae gan Nici flynyddoedd o brofiad ym maes gofal iechyd yn gweithio fel nyrs, ac mae hi wedi gweithio ar draws sawl asiantaeth mewn amgylchedd gwasanaethau cyhoeddus.